Nuôi con bằng sữa mẹ gặp khó khăn khi mẹ ít sữa, khan sữa. Bài viết này sẽ giải đáp băn khoăn mẹ ít sữa phải làm sao bằng cách giới thiệu các dấu hiệu nhận biết sớm và 9 phương pháp kích sữa an toàn, hiệu quả giúp mẹ nhanh chóng lấy lại nguồn sữa dồi dào cho bé yêu.
1. Dấu hiệu nhận biết mẹ ít sữa sau sinh
Việc nhận biết sớm dấu hiệu mẹ ít sữa giúp mẹ có biện pháp khắc phục kịp thời và hiệu quả hơn. Một số dấu hiệu cụ thể:
– Lượng sữa tiết ra ít: Sau mỗi cữ bú hoặc hút sữa, lượng sữa không đủ đáp ứng nhu cầu của bé. Nếu mẹ cố gắng hút hoặc nặn, sữa cũng tiết ra rất ít hoặc không ra sữa.
– Bé chậm tăng cân hoặc sụt cân: Mẹ cần theo dõi cẩn thận, vì nếu trẻ chậm tăng cân so với tiêu chuẩn (150g/tuần trong nửa năm đầu) hoặc cân nặng giảm đi, đó là bằng chứng bé không bú đủ sữa.
– Bé bú nhiều nhưng vẫn quấy khóc: Bé có thể quấy khóc, ngủ không yên sau bú do không no. Bé có thể chỉ bú dưới 5 phút đã ngừng do hết sữa, bụng bé không căng. Trẻ có thể quấy khóc liên tục, liếm môi, thè lưỡi để tìm bầu vú.
– Ngực mềm và không căng sữa: Dấu hiệu vật lý rõ rệt là ngực mẹ mềm, không còn cảm giác căng tức sau vài giờ kể từ cữ bú cuối cùng, cho thấy lượng sữa tiết ra đang bị hạn chế. Bầu ngực có kích thước ít thay đổi hoặc không thay đổi sau 3 ngày sinh.
– Bé đi tiểu và đại tiện ít: Trẻ sơ sinh thường đi tiểu trên 6 lần/ngày. Nếu trẻ có ít hơn 8 tã ướt mỗi ngày hoặc đi tiểu ít hơn 6 lần/ngày, mẹ cần chú ý vì đây có thể là dấu hiệu trẻ không bú đủ sữa hoặc bị mất nước (thể hiện qua khô miệng, cáu kỉnh).
>> Xem thêm: Càng hút sữa càng ít và những lầm tưởng phổ biến
2. Mẹ ít sữa phải làm sao? 9 Cách kích sữa hiệu quả
Sau khi nhận biết tình trạng và tìm ra nguyên nhân, việc áp dụng các biện pháp kích sữa kịp thời là vô cùng cần thiết.
2.1. Cho bé bú càng sớm, càng thường xuyên và đúng cách
Cho bé bú sớm ngay từ những ngày đầu sau sinh và tiếp xúc da kề da giúp tăng phản xạ tìm ti và kích thích sữa mẹ tiết ra sớm hơn, nhiều hơn. Tần suất bú lý tưởng là theo nhu cầu, từ 8-12 lần mỗi ngày, bao gồm cả ban đêm. Thời gian bú khoảng 20 – 30 phút mỗi lần hoặc đến khi nào bé tự ngưng.
Tư thế bú đúng là đảm bảo bé ngậm hết quầng vú (không chỉ mút đầu ti), cằm chạm vào bầu sữa, môi dưới của bé cong ra ngoài để kích thích tuyến sữa tạo ra nhiều sữa hơn. Bé nên bú hết một bầu sữa rồi mới chuyển sang bầu bên kia để tận dụng nguồn sữa béo cuối bầu. Mẹ cần kiên nhẫn, dù sữa mẹ ít dần, mẹ vẫn phải tiếp tục cho bé bú như bình thường thì mới có hi vọng sữa về nhiều trở lại.
2.2. Điều chỉnh chế độ dinh dưỡng và đảm bảo cung cấp đủ lượng nước cần thiết
Nước và dinh dưỡng là yếu tố quan trọng giúp mẹ sản xuất sữa. Mẹ cần ăn đa dạng thực phẩm để bổ sung đủ 4 nhóm chất chính: Chất đạm, chất béo tốt, chất đường bột, vitamin và khoáng chất. Mẹ nên tăng bữa ăn bằng cách chia nhỏ thành 5-6 bữa mỗi ngày, nên ăn vào thời điểm khoảng 30 phút trước khi cho con bú để kích thích cơ thể sản sinh sữa.
Mẹ có thể bổ sung các thực phẩm lợi sữa truyền thống như móng giò hầm đu đủ xanh, cháo lạc, chè vừng đen, khoai lang, yến mạch. Mẹ cũng nên uống nước lá vối, chè vằng, hay nước ép trái cây tươi. Đặc biệt, mẹ cần uống đủ nước, ít nhất 2,5 đến 3 lít nước mỗi ngày, nhất là khi khát, trước và sau khi cho bé bú.
2.3. Hút sữa đều đặn sau khi bé bú
Hút sữa đều đặn (bằng máy hoặc tay) không chỉ giúp ngăn ngừa tắc tia sữa mà còn kích thích sữa về nhiều hơn. Mẹ nên thực hiện 8-10 lần/ngày, mỗi lần từ 15-20 phút, cách nhau 1-2 tiếng. Thời điểm lý tưởng là hút sữa sau khi bé bú xong để đảm bảo hút hết sữa còn tồn, việc này kích thích tạo ra lượng sữa lớn hơn cho những lần bú tiếp theo.
2.4. Massage và chườm ấm ngực
Massage và chườm ấm là cách kích sữa tự nhiên, giúp giãn nở ống dẫn sữa và thúc đẩy dòng sữa chảy mạnh hơn. Mẹ nên dùng khăn ấm hoặc túi chườm, kết hợp massage nhẹ nhàng từ ngoài vào trong, theo vòng tròn, kết hợp ấn nhẹ nhàng quanh bầu ngực. Thực hiện massage mỗi bên 10-15 phút, 2 lần mỗi ngày. Sau khi massage nên uống một cốc sữa hoặc nước ấm.
2.5. Cân bằng thời gian ngủ và duy trì trạng thái tinh thần thư thái
Giấc ngủ và tinh thần thoải mái có ảnh hưởng lớn đến lượng sữa mẹ vì căng thẳng gây ức chế hormone prolactin và oxytocin. Để cơ thể có thời gian tái tạo năng lượng, mẹ phải cố gắng ngủ điều độ, tối thiểu là 6 đến 8 giờ mỗi ngày. Cố gắng thư giãn, tránh lo lắng quá mức và tin tưởng vào khả năng tiết sữa của mình. Mẹ có thể nhờ người thân hỗ trợ chăm sóc bé để có thời gian nghỉ ngơi điều độ.
>> Xem thêm: Mẹ ít sữa bé không chịu bú bình – Giải pháp hiệu quả và an toàn
2.6. Sử dụng thảo dược kích sữa
Các loại thảo dược như chè vằng, đinh lăng hay hạt thì là từ lâu đã nổi tiếng với khả năng kích thích sữa tự nhiên. Mẹ có thể dùng dưới dạng trà hoặc viên uống, tuy nhiên, để đảm bảo an toàn và hiệu quả, việc tham vấn ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng là điều bắt buộc.
2.7. Cân nhắc sử dụng thuốc
Khi nhận thấy dấu hiệu ít sữa, mẹ nên thăm khám và tham khảo ý kiến của bác sĩ. Bác sĩ có thể kê đơn các loại thuốc kích sữa có nguồn gốc thảo mộc giúp bồi bổ sức khỏe và kích thích cơ thể sản sinh sữa.
2.8. Không sử dụng chất kích thích
Tuyệt đối loại bỏ các thực phẩm chứa chất kích thích, đồ uống có cồn như bia, rượu, cà phê, thuốc lá, vì chúng ảnh hưởng tiêu cực đến chất lượng và số lượng sữa mẹ.
Sữa mẹ là nguồn dinh dưỡng hoàn chỉnh và tốt nhất cho sự phát triển toàn diện của trẻ. Tình trạng mẹ ít sữa phải làm sao là nỗi lo chung, nhưng bằng cách áp dụng đồng thời các biện pháp kích sữa tự nhiên và khoa học như cho bú thường xuyên, duy trì chế độ dinh dưỡng, nghỉ ngơi hợp lý, và giữ tinh thần thoải mái, tình trạng này sẽ nhanh chóng được cải thiện.
Nếu các phương pháp kích sữa tự nhiên không mang lại kết quả mong muốn hoặc mẹ có các vấn đề sức khỏe bất thường sau sinh, hãy tìm đến sự trợ giúp của bác sĩ chuyên khoa. Việc thăm khám kịp thời giúp xác định đúng nguyên nhân và có hướng điều trị chính xác. Theo dõi Tiktok Primavita để nhận thêm nhiều chia sẻ hữu ích.