Việc dự trữ sữa đông lạnh là cách bảo quản hữu ích giúp mẹ bỉm duy trì được nguồn dinh dưỡng quý báu cho con, đặc biệt là khi mẹ phải quay lại với công việc hoặc cần linh hoạt thời gian cho con bú. Vậy cách rã đông sữa mẹ như thế nào đúng cách, giúp giữ trọn những giá trị dinh dưỡng có trong sữa mẹ, hãy cùng Primavita tìm hiểu qua bài viết dưới đây nhé!
1. Chuẩn bị trước khi rã đông
Trước khi bắt đầu quá trình rã đông, mẹ cần nhớ nguyên tắc quan trọng nhất: “Sử dụng sữa cũ nhất trước”.
– Luôn kiểm tra nhãn ghi ngày vắt trên túi/bình trữ sữa. Sữa mẹ đông lạnh có hạn sử dụng tối đa khác nhau tùy thuộc vào loại tủ đông (thông thường từ 6 đến 12 tháng). Việc này giúp mẹ tận dụng tối đa giá trị dinh dưỡng của sữa trong khoảng thời gian lý tưởng.
– Lấy lượng sữa vừa đủ cho một cữ bú của bé (thông thường nên chia nhỏ từ 60ml đến 120ml khi cấp đông) để tránh lãng phí, vì sữa mẹ đã rã đông không được cấp đông lại.
– Vệ sinh tay và dụng cụ:
+ Rửa tay sạch sẽ bằng xà phòng và nước ấm trước khi chạm vào túi/bình sữa.
+ Sử dụng bình sữa, núm vú và các dụng cụ chứa đựng đã được tiệt trùng sạch sẽ.
2. Hướng dẫn chi tiết cách rã đông sữa mẹ
2.1. Rã đông chậm trong ngăn mát tủ lạnh
Đây là phương pháp rã đông sữa mẹ an toàn và giúp giữ được chất lượng dinh dưỡng của sữa mẹ tốt nhất.
– Thời gian thực hiện: Khoảng 12 đến 24 giờ.
– Cách làm: Chuyển túi/bình sữa từ ngăn đông xuống ngăn mát (nhiệt độ khoảng 4°C) trước khoảng một ngày bé cần sử dụng.
– Ưu điểm: Sữa được rã đông từ từ, tránh thay đổi nhiệt độ đột ngột, giữ trọn vẹn các thành phần dinh dưỡng và kháng thể.
Lưu ý sau rã đông: Sữa mẹ sau khi rã đông hoàn toàn trong ngăn mát có thể được bảo quản và sử dụng trong vòng 24 giờ (tính từ thời điểm sữa tan chảy hết, không phải lúc mẹ lấy ra khỏi ngăn đông).
2.2. Rã đông nhanh bằng nước lạnh
Phương pháp này phù hợp khi mẹ cần dùng sữa nhanh hơn nhưng vẫn đảm bảo an toàn.
Thời gian thực hiện: Khoảng 30 – 60 phút.
Cách làm:
– Cho túi/bình sữa đông lạnh vào một tô nước lạnh hoặc dưới vòi nước lạnh đang chảy nhẹ.
– Nếu dùng tô nước, mẹ cần thay nước thường xuyên (khoảng 15-20 phút một lần) để đảm bảo nước luôn lạnh, không để sữa tan ở nhiệt độ phòng.
– Khi sữa tan chảy hoàn toàn thành dạng lỏng, chuyển sang bước làm ấm.
Lưu ý sau rã đông: Sữa mẹ sau khi rã đông bằng nước lạnh nên được sử dụng ngay hoặc bảo quản trong ngăn mát tủ lạnh tối đa 4 giờ.
2.3. Rã đông bằng máy hâm sữa
Nhiều loại máy hâm sữa hiện đại có chức năng rã đông sữa mẹ đông lạnh một cách tiện lợi.
Thời gian thực hiện: Tùy thuộc vào loại máy và lượng sữa (thường diễn ra trong thời gian ngắn).
Cách làm: Đặt túi/bình sữa vào máy hâm sữa, chọn chế độ “rã đông” và làm theo hướng dẫn của nhà sản xuất.
Lưu ý: Chỉ sử dụng máy hâm sữa chuyên dụng với chế độ rã đông, tuyệt đối không dùng máy hâm sữa thông thường với nhiệt độ cao vì có thể làm mất chất dinh dưỡng.
3. Cách hâm nóng sữa sau khi rã đông
Sữa mẹ đã rã đông thường có nhiệt độ lạnh hơn nhiệt độ cơ thể mẹ. Để bé dễ dàng chấp nhận và tiêu hóa tốt hơn, mẹ nên làm ấm sữa đến nhiệt độ lý tưởng (khoảng 37°C). Các bước được thực hiện như sau:
– Ngâm nước ấm: Cách phổ biến nhất là ngâm bình sữa đã rã đông trong một tô nước ấm (khoảng 40°C) cho đến khi sữa đạt nhiệt độ phù hợp. Lưu ý không ngâm sữa trong nước quá nóng hoặc nước sôi vì nhiệt độ cao sẽ phá hủy các kháng thể và vitamin quý giá.
– Sử dụng máy hâm sữa: Sau khi rã đông, mẹ có thể chuyển sang chế độ hâm nóng của máy hâm sữa để đưa nhiệt độ sữa về mức 37°C.
Sữa mẹ trữ đông sau khi rã đông thường xuất hiện hiện tượng tách lớp: Lớp váng sữa đặc màu vàng nhạt nổi lên trên (chất béo) và lớp nước trong nằm dưới. Đây là hiện tượng hoàn toàn bình thường.
Cách xử lý: Mẹ chỉ nên lắc/xoay nhẹ nhàng bình sữa để lớp váng chất béo hòa tan đều trở lại với phần sữa nước trước khi cho bé bú. Không nên lắc mạnh vì có thể phá vỡ cấu trúc chuỗi vi chất và kháng thể
4. Những điều không nên làm khi rã đông sữa mẹ
Để bảo đảm sữa mẹ rã đông an toàn, mẹ cần tránh những sai lầm sau:
– KHÔNG rã đông sữa mẹ ở nhiệt độ phòng: Việc để sữa tan chảy ở nhiệt độ phòng (trên 25°C) tạo điều kiện lý tưởng cho vi khuẩn phát triển, dẫn đến nguy cơ nhiễm khuẩn cao.
– KHÔNG sử dụng lò vi sóng hoặc đun trực tiếp trên bếp: Nhiệt độ cao đột ngột và không đều từ lò vi sóng hay bếp nấu sẽ phá hủy các protein, kháng thể và vitamin, làm mất giá trị dinh dưỡng của sữa.
– KHÔNG cấp đông lại sữa mẹ đã rã đông: Sữa đã tan chảy phải được sử dụng trong thời gian quy định (24 giờ nếu rã đông trong ngăn mát, 4 giờ nếu rã đông bằng nước lạnh).
– KHÔNG hâm nóng sữa mẹ đã rã đông quá 1 lần.
– KHÔNG lắc mạnh bình sữa: Dễ làm hỏng các cấu trúc kháng thể và enzyme trong sữa.
Một số mẹ phát hiện sữa mẹ sau khi rã đông có mùi giống mùi xà phòng. Nguyên nhân là do sữa mẹ có hàm lượng enzyme lipase cao. Dù mùi vị có thể không dễ chịu, nhưng sữa này vẫn hoàn toàn an toàn và đầy đủ dinh dưỡng để bé sử dụng. Còn trong trường hợp sữa có mùi hôi tanh, khó chịu thì có thể sữa mẹ đã bị hỏng, nên loại bỏ và không cho bé sử dụng.
Việc dự trữ và rã đông sữa mẹ đúng cách giúp bảo quản và duy trì nguồn dinh dưỡng tối ưu cho bé. Hy vọng với những chia sẻ ở trên sẽ giúp các bậc phụ huynh rã đông sữa đúng cách và đảm bảo dinh dưỡng cho bé phát triển khoẻ mạnh.