Nấc cụt ở trẻ sơ sinh là một hiện tượng phổ biến khiến nhiều bậc phụ huynh lo lắng, đặc biệt là những người lần đầu làm cha mẹ. Đây là tình trạng cơ hoành bị co thắt đột ngột, tạo ra tiếng nấc đặc trưng, thường xảy ra ở trẻ dưới 12 tháng tuổi. Mặc dù nấc cụt phần lớn là sinh lý bình thường và không gây hại, nhưng nếu kéo dài có thể khiến bé khó chịu, quấy khóc hoặc ảnh hưởng đến giấc ngủ. Primavita sẽ chia sẻ tới bố mẹ các mẹo chữa nấc cụt ở trẻ sơ sinh có thể áp dụng ngay tại nhà để giúp con yêu thoải mái hơn.
1. Cho bé bú sữa hoặc uống nước nhỏ giọt
Đây là phương pháp đơn giản và hiệu quả nhất để làm dịu cơn nấc ở trẻ sơ sinh. Khi bé nấc, hành động bú sữa mẹ hoặc sữa công thức sẽ kích thích phản xạ nuốt, giúp cơ hoành thư giãn và giảm co thắt. Sữa mẹ là lựa chọn lý tưởng vì nó không chỉ làm dịu cơn nấc mà còn cung cấp dinh dưỡng và tạo cảm giác an toàn cho bé. Mẹ nên cho bé bú từ từ, tránh để bé nuốt quá nhanh, vì điều này có thể làm tăng khí trong dạ dày.
Đối với trẻ từ 6 tháng tuổi đã bắt đầu ăn dặm, mẹ có thể cho bé uống từng ngụm nước nhỏ (khoảng 2-3ml mỗi lần, lặp lại vài lần) bằng thìa sạch hoặc ống nhỏ giọt. Lưu ý quan trọng: Không cho trẻ dưới 6 tháng uống nước thường, vì hệ tiêu hóa của bé chưa sẵn sàng và có thể gây rối loạn cân bằng điện giải. Chỉ sử dụng sữa mẹ hoặc sữa công thức phù hợp độ tuổi. Nếu bé đang bú bình, kiểm tra núm vú có kích thước lỗ phù hợp để tránh dòng sữa chảy quá nhanh, khiến bé nuốt khí.
2. Vỗ lưng hoặc xoa lưng để ợ hơi
Một trong những nguyên nhân chính gây nấc cụt là do bé nuốt khí trong lúc bú, làm dạ dày căng phồng và kích thích cơ hoành. Để giải phóng khí thừa, mẹ có thể bế bé ở tư thế thẳng đứng, đặt bụng bé áp vào vai mẹ, sau đó nhẹ nhàng vỗ hoặc xoa lưng theo chuyển động tròn từ dưới lên trên. Hành động này giúp bé ợ hơi, giảm áp lực dạ dày và ngăn cơn nấc tái phát.
Mẹ nên thực hiện động tác này sau mỗi cữ bú, ngay cả khi bé không nấc, để phòng ngừa. Vỗ lưng cần nhẹ nhàng, tránh dùng lực mạnh vì xương và cơ thể bé còn non nớt, dễ bị tổn thương. Để tăng hiệu quả, mẹ có thể đặt một chiếc khăn mềm trên vai để bé thoải mái hơn và giữ vệ sinh. Thời gian vỗ lưng thường kéo dài 3-5 phút hoặc đến khi bé ợ hơi.
3. Thay đổi tư thế bú
Tư thế bú không đúng có thể làm bé nuốt nhiều khí hoặc gây trào ngược, dẫn đến nấc cụt. Mẹ nên cho bé bú ở tư thế thẳng đứng, với đầu cao hơn thân, hoặc nằm nghiêng trên gối mềm để giảm áp lực lên dạ dày. Tư thế này giúp sữa chảy xuống từ từ, hạn chế nuốt khí và giảm nguy cơ trào ngược dạ dày thực quản – một nguyên nhân phổ biến gây nấc.
Sau khi bú, mẹ nên giữ bé ở tư thế ngồi thẳng khoảng 10-15 phút, đồng thời xoa nhẹ lưng để hỗ trợ tiêu hóa và đẩy khí thừa ra ngoài. Tránh đặt bé nằm ngay sau khi bú, vì điều này dễ làm sữa trào ngược, kích thích cơ hoành. Nếu sử dụng bình sữa, hãy nghiêng bình khoảng 45 độ để đảm bảo sữa đầy núm vú, tránh không khí lọt vào.
4. Sử dụng núm vú giả (Ti giả)
Núm vú giả là công cụ hữu ích để làm dịu cơn nấc, vì hành động mút giúp thư giãn cơ hoành và điều hòa nhịp thở của bé. Mẹ nên chọn loại ti giả phù hợp với độ tuổi của bé, làm từ chất liệu an toàn như silicone y tế, và đảm bảo vệ sinh sạch sẽ trước khi sử dụng. Hành động mút ti giả không chỉ giúp ngừng nấc mà còn tạo cảm giác yên tâm, đặc biệt khi bé đang quấy khóc. Tuy nhiên, không nên lạm dụng ti giả để tránh ảnh hưởng đến thói quen bú mẹ hoặc gây lệ thuộc.
5. Massage lưng nhẹ nhàng
Massage lưng là cách thư giãn cơ thể bé, giúp giảm co thắt cơ hoành và cải thiện tiêu hóa. Mẹ có thể đặt bé nằm sấp trên đùi hoặc bế bé dựa vào vai, sau đó dùng các ngón tay massage nhẹ nhàng từ dưới lưng lên vai theo chuyển động tròn trong 3-5 phút. Để tăng hiệu quả, mẹ có thể kết hợp với việc mặc áo khoác hoặc quấn khăn ấm cho bé, đặc biệt trong thời tiết lạnh, vì nhiệt độ thấp có thể kích thích nấc cụt. Massage không chỉ giúp ngừng nấc mà còn giảm đầy hơi và trào ngược, mang lại cảm giác dễ chịu cho bé.
6. Bịt tai hoặc mũi nhẹ nhàng
Phương pháp này kích thích thần kinh phế vị, giúp cơ hoành ngừng co thắt. Mẹ có thể dùng hai ngón tay sạch nhẹ nhàng bịt lỗ tai của bé trong khoảng 30 giây, sau đó thả ra. Một cách khác là khép nhẹ hai cánh mũi và miệng bé trong 2-3 giây, lặp lại 10-15 lần, nhưng phải cực kỳ cẩn thận để không làm bé ngạt thở. Thao tác cần nhẹ nhàng, nhanh chóng và chỉ thực hiện khi mẹ tự tin, tránh làm bé sợ hãi hoặc khó chịu.
7. Bấm huyệt theo Đông y
Theo Đông y, nấc cụt là do khí nghịch, và bấm huyệt có thể điều hòa khí huyết, giúp ngừng nấc với hiệu quả lên đến 93,7%. Các huyệt quan trọng bao gồm:
– Huyệt nhân trung: Nằm giữa mũi và môi trên. Dùng ngón tay sạch day nhẹ theo chiều kim đồng hồ 20-30 giây.
– Huyệt thiên đột: Nằm ở giữa xương đòn, ấn nhẹ ngược chiều kim đồng hồ 10-15 giây.
– Huyệt nội quan: Ở cổ tay, cách lằn cổ tay 2-3cm về phía khuỷu tay, day mỗi bên 20 giây.
– Huyệt toản trúc: Nằm ở đầu lông mày, day nhẹ 20 giây.
Mẹ nên nhờ chuyên gia Đông y hướng dẫn thực hiện để đảm bảo an toàn và tránh gây đau cho các bé.
>> Xem thêm: Trẻ sơ sinh nấc cụt – Làm sao để hết?
8. Giữ ấm cho bé và chơi đùa phân tán
Nhiệt độ lạnh có thể kích thích cơ hoành, gây nấc cụt. Mẹ nên quấn bé trong chăn mềm hoặc mặc áo ấm khi thời tiết thay đổi. Ngoài ra, phân tán sự chú ý của bé bằng cách đưa đồ chơi, hát ru hoặc chơi đùa nhẹ nhàng có thể giúp bé quên nấc, vì kích thích thần kinh nhẹ có thể làm gián đoạn chu kỳ co thắt cơ hoành. Ví dụ, mẹ có thể dùng xúc xắc hoặc đồ chơi phát nhạc để thu hút bé.
9. Chia nhỏ cữ bú
Bú quá no là nguyên nhân phổ biến gây nấc cụt, vì dạ dày căng phồng kích thích cơ hoành. Mẹ nên chia nhỏ cữ bú thành nhiều lần trong ngày, mỗi lần chỉ cho bé bú lượng vừa đủ (khoảng 60-90ml với trẻ dưới 3 tháng, tùy theo cân nặng). Điều này giúp giảm áp lực lên dạ dày và hạn chế trào ngược, từ đó ngăn ngừa nấc cụt hiệu quả.
Nấc cụt ở trẻ sơ sinh là hiện tượng bình thường, nhưng với các mẹo trên, mẹ có thể giúp bé nhanh chóng thoải mái. Hãy kiên nhẫn áp dụng và theo dõi sức khỏe bé và nên tham khảo ý kiến bác sĩ để đảm bảo an toàn. Chăm sóc bé đúng cách sẽ giúp con phát triển khỏe mạnh! Nếu không muốn bỏ lỡ những bài viết hay chia sẻ mẹo chăm sóc con thì hãy theo dõi chúng tôi qua Fanpage hoặc Tiktok để biết thêm nhé!